{"id":3596,"date":"2025-12-25T19:16:34","date_gmt":"2025-12-25T18:16:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/?p=3596"},"modified":"2025-12-25T19:16:34","modified_gmt":"2025-12-25T18:16:34","slug":"uzdrawiajaca-moc-swiatecznej-kartki","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/2025\/12\/uzdrawiajaca-moc-swiatecznej-kartki\/","title":{"rendered":"UZDRAWIAJ\u0104CA MOC \u015aWI\u0104TECZNEJ KARTKI"},"content":{"rendered":"\n

Wiosna otula nas<\/strong><\/p>\n\n\n\n

p\u0142aszczem z kwiat\u00f3w,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

znak, \u017ce Wielkanoc nadchodzi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W serca wst\u0119puje<\/strong><\/p>\n\n\n\n

rado\u015b\u0107, nadzieja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

a smutek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

wraz z zim\u0105 odchodzi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dziel\u0105c si\u0119 jajkiem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

w te pi\u0119kne \u015bwi\u0119ta,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u017cyczymy samych rado\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niech b\u0119dzie zdrowie,<\/strong><\/p>\n\n\n\n

niech b\u0119dzie szcz\u0119\u015bcie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dobrobyt niech u Was zago\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Teksty w podobnym tonie i tre\u015bci mo\u017cna zale\u017a\u0107 na kartkach \u015bwi\u0105tecznych. Ten u\u0142o\u017cy\u0142y\u015bmy razem z moj\u0105 c\u00f3rk\u0105 Ani\u0105, w\u0142a\u015bnie na potrzeby pisania wielkanocnych \u017cycze\u0144 do rodziny i znajomych.<\/p>\n\n\n\n

Wydobyte z lamusa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie wiadomo dok\u0142adnie, kiedy to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Jedno jest pewne \u2013 wysy\u0142anie \u015bwi\u0105tecznych kartek ma bardzo d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119. Je\u015bli za\u015b chodzi o sam pocz\u0105tek, teorii jest wiele. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 informacje, \u017ce prekursorem tego zwyczaju by\u0142 W\u0142och Nicolo Monte Mellini, a premiera mia\u0142a miejsce w 1709 roku. Inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce oficjalnym wynalazc\u0105 drukowanej kartki \u015bwi\u0105tecznej by\u0142 londy\u0144czyk Henry Cole i, \u017ce to on w 1843 roku razem ze swoim przyjacielem, malarzem Johnem Callcottem Horsleyem ( tu czasem pojawia si\u0119 nazwisko innego ilustratora Thomasa Sturrocka ) stworzy\u0142 pierwsz\u0105 \u015bwi\u0105teczn\u0105 poczt\u00f3wk\u0119. Cole szuka\u0142 podobno sposobu, by nie pisa\u0107 r\u0119cznie wielu list\u00f3w do rodziny i znajomych, ale jednocze\u015bnie zale\u017ca\u0142o mu, aby obdarowa\u0107 swoich bliskich czym\u015b wyj\u0105tkowym, osobistym. I w\u0142a\u015bnie tak mia\u0142 powsta\u0107 ten pierwszy egzemplarz.<\/p>\n\n\n\n

Do Polski kartki \u015bwi\u0105teczne dotar\u0142y pod koniec XIX wieku. W 1900 roku zosta\u0142 nawet og\u0142oszony konkurs na nazw\u0119 tej formy przekazywania sobie korespondencyjnie \u017cycze\u0144. Nades\u0142ano wiele propozycji, w\u015br\u00f3d nich takie jak: \u201e li\u015bcik\u201d, \u201e list\u00f3wka\u201d, \u201e otwartka\u201d, \u201e pisanka\u201d, \u201e niezalepka\u201d, \u201e bezkopertka\u201d, \u201e otwartolist\u201d. Ostatecznie wybrano jednak \u201e poczt\u00f3wk\u0119\u201d, zg\u0142oszon\u0105 podobno przez samego… Henryka Sienkiewicza.<\/p>\n\n\n\n

Renesans \u015bwi\u0105tecznej kartki \u2013 oby!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku w Polsce wyprodukowano oko\u0142o 5 milion\u00f3w \u015bwi\u0105tecznych kartek. Ka\u017cdy kolejny rok przynosi spadek ilo\u015bci wysy\u0142anych kartek, ostatnie lata to niemal zanik tej pi\u0119knej tradycji. \u015awi\u0105teczne kartki, otrzymane od rodziny i przyjaci\u00f3\u0142, by\u0142y znacz\u0105cym elementem \u015bwi\u0105tecznych dekoracji. Eksponowano je na honorowym miejscu, czytano z wielkim pietyzmem, uwa\u017cano za symbol blisko\u015bci i pami\u0119ci. Niestety, obecnie skrzynki pocztowe przed \u015bwi\u0119tami s\u0105 puste. Co najwy\u017cej mo\u017cna w nich znale\u017a\u0107 reklamy, rachunki lub pisma urz\u0119dowe. Ka\u017cda z tych kategorii nie jest niczym przyjemnym. Zamiast pi\u0119knych, barwnych kartek, kt\u00f3re z rado\u015bci\u0105 wyjmowali\u015bmy ze skrzynki niemal przez ca\u0142y grudzie\u0144, mamy \u017cyczliwo\u015b\u0107 i pami\u0119\u0107 elektroniczn\u0105. W dniu Wigilii wiadomo\u015bciami wype\u0142nia si\u0119 nasza skrzynka w telefonie. Ods\u0142uchujemy i odczytujemy kolejne \u017cyczenia, cz\u0119sto niemal \u201e urz\u0119dowe\u201d, wysy\u0142ane automatycznie, bo nadawca wybiera w telefonie opcj\u0119 \u201e wy\u015blij do wszystkich\u201d. I na takie sztampowe \u017cyczenia, nie nios\u0105ce ze sob\u0105 nawet iskierki indywidualizmu, przychodzi nam odpisywa\u0107, cz\u0119sto te\u017c automatycznie, bo wciskaj\u0105c przycisk: \u201e odpowiedz\u201d, w po\u015bpiechu, mi\u0119dzy \u015bledziem a karpiem, nie pozostajemy d\u0142u\u017cni \u2013 odsy\u0142amy jak\u0105\u015b formu\u0142k\u0119. Czy wi\u0119c takie \u017cyczenia ciesz\u0105, wzruszaj\u0105, podkre\u015blaj\u0105 \u015bwi\u0105teczn\u0105 atmosfer\u0119? Uwa\u017cam, \u017ce nie maj\u0105 one nic z magii i uroku \u015bwi\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Inna sprawa ma si\u0119 z tradycyjn\u0105 \u015bwi\u0105teczn\u0105 kartk\u0105. Trzeba j\u0105 pieczo\u0142owicie wybra\u0107, ju\u017c na tym etapie my\u015bl\u0105c o adresacie \u2013 Czy mu si\u0119 spodoba? Czy trafi w jego gust?<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie, pisz\u0105c do kogo\u015b tekst \u017cycze\u0144, skupiamy si\u0119 na tej osobie, na tym, co chcemy jej, chocia\u017c w kr\u00f3tkich zdaniach, powiedzie\u0107. W pewnym sensie w momencie pisania jeste\u015bmy z tymi, do kt\u00f3rych kierujemy nasze s\u0142owa. Dzi\u0119ki temu \u017cycznia staj\u0105 si\u0119 zdecydowanie bardziej osobiste ni\u017c wysy\u0142ane masowo wiadomo\u015bci SMS lub MMS ( te drugie dopiero od niedawna mog\u0119 odczytywa\u0107 na moim nowiutkim smartfonie). Kartka z \u017cyczeniami ma r\u00f3wnie\u017c t\u0119 przewag\u0119, \u017ce nie da si\u0119 jej skasowa\u0107 czy przeoczy\u0107 w nat\u0142oku wiadomo\u015bci. Jest czym\u015b namacalnym. W\u0142asnor\u0119cznie napisana kartka \u015bwi\u0105teczna ma, niew\u0105tpliwie, wygl\u0105d, barw\u0119, cieszy oko. Czasem ma zapach, przyjemny aromat \u015bwi\u0105t. Mo\u017ce mie\u0107 nawet smak, bo kiedy\u015b, wraz ze \u015bwi\u0105teczn\u0105 kartk\u0105, otrzyma\u0142am od mojej przyjaci\u00f3\u0142ki dwa makowce ( bo ona umie piec, a ja nie ).<\/p>\n\n\n\n

Wiadomo, nie ka\u017cdy czuje si\u0119 na si\u0142ach, \u017ceby pisa\u0107 na kartkach d\u0142ugo i potoczy\u015bcie. Ale ju\u017c kilka przyjaznych s\u0142\u00f3w, dowod\u00f3w pami\u0119ci i serdeczno\u015bci, nawet dopisanych na kartce z gotowym tekstem, sprawia, \u017ce adresat ciep\u0142o my\u015bli o nadawcy. Doceniamy czas i wysi\u0142ek w\u0142o\u017cony w kupienie, napisanie oraz wys\u0142anie kartki, zwracamy uwag\u0119 na osobisty wymiar, a tak\u017ce na to, \u017ce jeste\u015bmy dla osoby, od kt\u00f3rej otrzymali\u015bmy kartk\u0119 na tyle wa\u017cni, \u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0142a nam sw\u00f3j czas.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cne s\u0105 symbole zwi\u0105zane ze \u015bwi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia oraz Wielkanocy. Dla mnie do najwa\u017cniejszych zwyczaj\u00f3w nale\u017cy wys\u0142anie kartek \u015bwi\u0105tecznych, a potem czekanie na listonosza i, z radosnym biciem serca, otwieranie skrzynki pocztowej. Ka\u017cda otrzymana \u015bwi\u0105teczna kartka jest ju\u017c dla mnie \u015bwi\u0119tem! Najbardziej sumiennym i systematycznym w kultywowaniu tradycji wysy\u0142ania kartek \u015bwi\u0105tecznych jest Zbigniew z Warszawy<\/strong>. Od kilkunastu lat, kiedy czytam \u017cyczenia z kartki przys\u0142anej przez Zbigniewa, wiem, \u017ce \u015bwi\u0119ta s\u0105 ju\u017c blisko.<\/p>\n\n\n\n

Gdy bij\u0105 rezurekcyjne dzwony…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Powsta\u0142a niezliczona ilo\u015b\u0107 wierszy zwi\u0105zanych z najwa\u017cniejszymi dla Polak\u00f3w \u015bwi\u0119tami \u2013 Bo\u017cym Narodzeniem oraz Wielkanoc\u0105. Mnie najbardziej urzek\u0142 utw\u00f3r pod tytu\u0142em \u201e Wielkanoc\u201d<\/strong>napisany przez Jana Lechonia<\/strong>. Dedykuj\u0119 ten wiersz wszystkim tym, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 czyta\u0107 ten tekst, \u017cycz\u0105c, aby tegoroczne \u015bwi\u0119ta by\u0142y czasem prze\u017cytym z rado\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105, kt\u00f3r\u0105 daje budz\u0105ca si\u0119 wiosna oraz blisko\u015b\u0107 Rodziny. \u017bycz\u0119 Wam optymizmu, du\u017co Wiary, Nadziei i Mi\u0142o\u015bci, realizacji plan\u00f3w i marze\u0144 \u2013 tych mniejszych i tych ca\u0142kiem wielkich. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 s\u0142owami klasyka, Bu\u0142ata Okud\u017cawy: \u201e Panie, ofiaruj ka\u017cdemu z nas, czego mu w \u017cyciu brak…\u201d.<\/p>\n\n\n\n

WIELKANOC<\/p>\n\n\n\n

Droga, wierzba sadzona w\u015br\u00f3d zielonej \u0142\u0105ki,<\/p>\n\n\n\n

Na kt\u00f3rej pierwsze jaskry \u017c\u00f3\u0142ciej\u0105 i mlecze.<\/p>\n\n\n\n

Po\u015br\u00f3d wierzb po kamieniach w\u0105ska struga ciecze,<\/p>\n\n\n\n

A pod niebem wysoko \u015bpiewaj\u0105 skowronki.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d tej \u0142\u0105ki wilgotnej od porannej rosy,<\/p>\n\n\n\n

Drog\u0105, co \u015bwi\u0119to szli ludzie ze \u015bpiewk\u0105<\/p>\n\n\n\n

Idzie sobie Pan Jezus wp\u00f3\u0142nagi i bosy<\/p>\n\n\n\n

Z wielkanocn\u0105 w przebitej d\u0142oni chor\u0105giewk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Naprzeciw idzie ch\u0142opka. Ma kosy z\u0142ociste,<\/p>\n\n\n\n

\u0141owicka jej sp\u00f3dniczka i pi\u0119kna zapaska.<\/p>\n\n\n\n

Pozna\u0142a Zbawiciela z \u015bwi\u0119tego obrazka,<\/p>\n\n\n\n

Upad\u0142a na kolana i krzykn\u0119\u0142a: \u201e Chryste!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bije g\u0142ow\u0105 o ziemi\u0119 z serdeczn\u0105 rozpacz\u0105,<\/p>\n\n\n\n

A Chrystus si\u0119 pochyli\u0142 nad kl\u0119cz\u0105cym cia\u0142em<\/p>\n\n\n\n

I rzeknie: \u201e Powiedz ludziom, niech wi\u0119cej nie p\u0142acz\u0105,<\/p>\n\n\n\n

Dwa dni le\u017ca\u0142em w grobie. I dzi\u015b zmartwychwsta\u0142em\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pozdrawiam serdecznie i \u015bwi\u0105tecznie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bogusia z Bia\u0142ej<\/strong>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wiosna otula nas p\u0142aszczem z kwiat\u00f3w, znak, \u017ce Wielkanoc nadchodzi. W serca wst\u0119puje rado\u015b\u0107, nadzieja a smutek wraz z zim\u0105 odchodzi. Dziel\u0105c si\u0119 jajkiem w te pi\u0119kne \u015bwi\u0119ta, \u017cyczymy samych rado\u015bci. Niech b\u0119dzie zdrowie, niech b\u0119dzie szcz\u0119\u015bcie. Dobrobyt niech u Was zago\u015bci. Teksty w podobnym tonie i tre\u015bci mo\u017cna zale\u017a\u0107 na kartkach \u015bwi\u0105tecznych. Ten u\u0142o\u017cy\u0142y\u015bmy […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[118],"class_list":["post-3596","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kwartalniki","tag-nr-103"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3596"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3615,"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3596\/revisions\/3615"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}