\u015ap. Andrzej \u017b\u00f3\u0142towski urodzi\u0142 si\u0119 26 listopada 1914 roku w Wilnie jako syn Ireny z domu Broel-Plater i Edwarda \u017b\u00f3\u0142towskich. Pochodzi\u0142 z wielkopolskiej ga\u0142\u0119zi rodu, by\u0142 prawnukiem jednego z czterech syn\u00f3w Jana Nepomucena, Adama, dziedzica maj\u0105tku Ujazd Wielkopolski. Ojciec Andrzeja, Edward, odziedziczy\u0142 S\u0142upy na Pa\u0142ukach, czyli w ziemi le\u017c\u0105cej mi\u0119dzy Pomorzem a Kujawami. Tam te\u017c Andrzej si\u0119 wychowa\u0142 razem z m\u0142odsz\u0105 siostr\u0105 Mariol\u0105.<\/p>\n
Po maturze w Gimnazjum im. J. Zamojskiego w Warszawie odby\u0142 roczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w Szkole Podchor\u0105\u017cych Rezerwy Kawalerii w Grudzi\u0105dzu i otrzyma\u0142 przydzia\u0142 do 15. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Pozna\u0144skich. Jesieni\u0105 1938 roku rozpocz\u0105\u0142 studia na Wy\u017cszych Kursach Rolniczych im. Stefana Turnaua we Lwowie, a wiosn\u0105 1939 odby\u0142 \u0107wiczenia wojskowe w macierzystym pu\u0142ku w stopniu wachmistrza podchor\u0105\u017cego.<\/p>\n
W przeddzie\u0144 wybuchu II wojny \u015bwiatowej otrzyma\u0142 kart\u0119 mobilizacyjn\u0105 do O\u015brodka Zapasowego Wielkopolskiej Brygady Kawalerii w Kra\u015bniku, lecz bliski jego powinowaty, p\u0142k Aleksander Prag\u0142owski, zabra\u0142 go do sztabu w \u0141odzi. Nie wiadomo dok\u0142adnie, gdzie Andrzej walczy\u0142, wiemy jedynie, \u017ce na terenie po\u0142udniowej Polski i \u017ce dosta\u0142 si\u0119 tam do niewoli. Przebywa\u0142 kolejno w przej\u015bciowym obozie w Cieszynie, nast\u0119pnie w oflagu w Murnau.<\/p>\n
Niemcy nie respektowali konwencji mi\u0119dzynarodowej dotycz\u0105cej statusu podchor\u0105\u017cych i przenie\u015bli je\u0144c\u00f3w do karnego obozu w Oberlangen, potem do stalag\u00f3w w Hofnugsstahl i Muhlberg. Wiosn\u0105 1945 roku Andrzej uciek\u0142 stamt\u0105d i dosta\u0142 si\u0119 do wojska polskiego w Szkocji, gdzie s\u0142u\u017cy\u0142 w 9. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Ma\u0142opolskich. Zdemobilizowany 30 lutego 1947 roku powr\u00f3ci\u0142 do kraju 4 grudnia tego\u017c roku.<\/p>\n
Zamieszka\u0142 w \u0141odzi, gdzie razem z koleg\u0105 pracowa\u0142 przy sprzeda\u017cy farb, p\u00f3\u017aniej w Centrosprz\u0119cie (zaopatrzenie wojew\u00f3dztwa w sprz\u0119t szpitalny) a\u017c do emerytury.<\/p>\n
2 sierpnia 1953 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Krystyn\u0105 Tomala.<\/p>\n
W ostatnich latach \u017cycia ci\u0119\u017cko chorowa\u0142 na reumatyzm, kt\u00f3rego nabawi\u0142 si\u0119 pracuj\u0105c przy karczunku las\u00f3w w bagnach Nadrenii.<\/p>\n
Andrzej \u017b\u00f3\u0142towski nale\u017cy do licznej rzeszy obro\u0144c\u00f3w naszej ojczyzny, kt\u00f3rzy drogo zap\u0142acili za oddanie si\u0119 jej na s\u0142u\u017cb\u0119, nie otrzymuj\u0105c w zamian order\u00f3w ani list\u00f3w pochwalnych.<\/p>\n
Z Andrzejem ze S\u0142upow spotykali\u015bmy si\u0119 przed wojn\u0105 tylko raz w roku zim\u0105 na polowaniach organizowanych w Urbanowie – maj\u0105tku Zwi\u0105zku Rodzinnego linii wielkopolskiej. Maj\u0105tek ten przekaza\u0142 na rzecz Zwi\u0105zku przedstawiciel cz\u0119\u015bci rodu, wywodz\u0105cej si\u0119 z Ujazdu, a w\u0142a\u015bnie Andrzej do niej nale\u017ca\u0142. Dlatego w Urbanowie by\u0142 gospodarzem. Zje\u017cd\u017cali si\u0119 w tym dniu kuzyni z G\u0142uchowa, Wargowa, Niechanowa i zwykle trzech braci z Czacza.<\/p>\n
Bliski kontakt z Andrzejem nawi\u0105za\u0142em sp\u0119dzaj\u0105c z nim ca\u0142y rok w Podchor\u0105\u017c\u00f3wce Rezerwy Kawalerii w Grudzi\u0105dzu, gdzie mieszkali\u015bmyw tej samej, dziewi\u0119cioosobowej izbie. Andrzej mia\u0142 du\u017ce poczucie humoru: pami\u0119tam na przyk\u0142ad jego reakcj\u0119, kiedy p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 niekt\u00f3rzy koledzy proponowali spanie przy otwartym oknie. Andrzej zaprotestowa\u0142, wo\u0142aj\u0105c: „Panowie, panowie, to nie Zakopane, ja znam ten klimat, tutaj nie mo\u017cna takichrzeczy robi\u0107!” i ostatecznie go pos\u0142uchano. W jego r\u0119ce oddano klucz do szatni z naszymi prywatnymi mundurami. Andrzej nieraz musia\u0142 go wypo\u017cycza\u0107 kolegom, postara\u0142 si\u0119 wi\u0119c o olbrzymi\u0105 etykiet\u0119 z kawa\u0142ka deski, tak du\u017c\u0105, by nie mie\u015bci\u0142a si\u0119 w \u017cadnej kieszeni. I rzeczywi\u015bcie, nigdy nie by\u0142o k\u0142opotu z odnalezieniem klucza.<\/p>\n
Andrzej mia\u0142 w sobie co\u015b bardzo pci\u0105gaj\u0105cego i w tym kryje si\u0119 zapewne tajemnica, kt\u00f3r\u0105 trudno wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce w wojsku garn\u0119li si\u0119 do niego obcy ludzie, zw\u0142aszcza podoficerowie, „z wyci\u0105gni\u0119t\u0105 r\u0105czk\u0105” na powitanie.<\/p>\n
Gdy w drodze na poligon w Raduczu przyjechali\u015bmy wraz z ko\u0144mi kolej\u0105 do Skierniewic, ca\u0142a podchor\u0105\u017c\u00f3wka, w sile 450 ludzi defilowa\u0142a konno przez miasto. Ludno\u015b\u0107, nie nawyk\u0142a do takich widok\u00f3w, wita\u0142a nas z kwiatami. Kobiety z dzie\u0107mi podesz\u0142y do jad\u0105cych u\u0142an\u00f3w i wr\u0119cza\u0142y kwiaty w\u0142a\u015bnie Andrzejowi.<\/p>\n
Po wojnie spotykali\u015bmy si\u0119 (my, koledzy z podchor\u0105\u017c\u00f3wki) czasem na rodzinnych \u015blubach lub pogrzebach, a tak\u017ce na pierwszych zjazdach kole\u017ce\u0144skich w Laskach i nast\u0119pnych ju\u017c og\u00f3lnych w Warszawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Micha\u0142 z Lasek \u015ap. Andrzej \u017b\u00f3\u0142towski urodzi\u0142 si\u0119 26 listopada 1914 roku w Wilnie jako syn Ireny z domu Broel-Plater i Edwarda \u017b\u00f3\u0142towskich. Pochodzi\u0142 z wielkopolskiej ga\u0142\u0119zi rodu, by\u0142 prawnukiem jednego z czterech syn\u00f3w Jana Nepomucena, Adama, dziedzica maj\u0105tku Ujazd Wielkopolski. Ojciec Andrzeja, Edward, odziedziczy\u0142 S\u0142upy na Pa\u0142ukach, czyli w ziemi le\u017c\u0105cej mi\u0119dzy Pomorzem a […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[30],"class_list":["post-310","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kwartalniki","tag-kw23"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=310"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/310\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zoltowscy.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}