ŚWIĄT WESOŁYCH, PACHNĄCYCH CHOINKĄ,

SPĘDZONYCH W CIEPŁEJ RODZINNEJ ATMOSFERZE,

DAJĄCYCH RADOŚĆ I ODPOCZYNEK.

A Nowy ROK ŻEBY BYŁ JESZCZE LEPSZY NIŻ TEN CO MIJA.

                  Z CAŁEGO SERCA ŻYCZĄ

PREZES ZWIĄZKU RODU ŻÓŁTOWSKICH,

                                                                  A TAKŻE CZŁONKOWIE ZARZĄDU

– „ nasz” kościół św. Marcina w Mochowie

Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1401 roku, jednak świątynię w obecnej postaci wzniesiono w roku 1684 z fundacji właściciela wsi Marcina Mochowskiego, stąd też imienny patron kościoła, św. Marcin Biskup.

Już z daleka widoczna jest charakterystyczna, przepiękna bryła budowli, czyniąca ten kościół wyjątkowym. Szczególnie dumnie wznoszące się jego dwie wieże pokryte metalowymi, cebulastymi hełmami z latarniami. Wnętrze zachwyca, przede wszystkim polichromowany strop prezbiterium z motywami figuralnymi i roślinnymi. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w bocznych zaś św. Barbary i św. Jana Nepomucena. Pod nim w czasie remontu w 1968 roku znaleziono trzy ludzkie szkielety. Przyjęto, że należały one do przedstawicieli rodziny Żółtowskich, inicjatorów remontu kościoła w XVIII wieku – wojskiego zawkrzańskiego Teofila Żółtowskiego, jego żony i syna.

Podczas jubileuszowego XXV zjazdu Związku Rodu Żółtowskich dopisano chlubną kartę w historii świątyni. Ufundowano i uroczyście odsłonięto tablicę poświęconą fundatorom przebudowy kościoła w 1780 roku.

W piękną, słoneczną niedzielę 13 maja 2018 roku świętowaliśmy drugą rocznicę tego doniosłego wydarzenia. Zjechaliśmy z różnych stron Polski. Najdalej mieli Mirella i Mariusz ze Sztumu. Z Warszawy przyjechała Bożenka, a z Mławy Włodek. Z Kutna dotarli Elżbieta i Kazimierz, a z Torunia cała ekipa – Bożenka i Marian, Barbara i Krzysztof Rumińscy z synem Krystianem oraz przyjaciółmi. Najbliżej miała, pisząca te słowa – Bogusia z Białej.

Ksiądz proboszcz Grzegorz Mierzejewski pięknie przywitał „liczną delegację Związku Rodu Żółtowskich”, w kazaniu nawiązywał do tego, co tworzymy współcześnie, pamiętając o naszej przeszłości i w trosce o przyszłość. Kapłan w homilii stwierdził między innymi, że Niebo nie jest wcale takie odległe, jak nam się wydaje. Ono jest w naszych sercach: pięknych, otwartych na potrzeby innych, kochających Boga i bliźniego. W tytule użyłam określenia  „nasz kościół”, bo tak właśnie wyraził się ksiądz Grzegorz mówiąc: „To jest też Wasza parafia, Wasz kościół”.

Po uroczystej mszy pięknie dziękujemy księdzu Grzegorzowi, polecając jednocześnie jego modlitewnej pamięci cały nasz wspaniały ród Żółtowskich. Jeszcze tylko pamiątkowe zdjęcia i żegnamy się z życzliwym nam kapłanem.

Udajemy się do Sierpca. Tam w nowo wybudowanym Hotelu Skansen Conference & Spa, w restauracji o wdzięcznej nazwie „Regionalna” przy pysznym obiedzie możemy podyskutować o zbliżającym się zjeździe, naszych sprawach rodzinnych i powspominać.

A zebrało się tych wspomnień niemało. Dzieci nam podorastały, rosną wnuczęta. Lubimy się nimi chwalić. Tematów do rozmów było wiele. Państwo Rumińscy nie mogą być na tegorocznym zjeździe, ale obiecują,  że chleb z Ogończykiem na pewno zostanie upieczony i dostarczony, zgodnie z wieloletnią już tradycją. Żegnamy się z nadzieją rychłego spotkania. Bardzo dziękuję Wszystkim.

To było naprawdę fajne spotkanie!

                                                                                                                                             BOGUSIA Z BIAŁEJ

DWA POKOLENIA – JEDNO SPOJRZENIE!
A ja tu – jestem sam.
Pomost od brzegu,
Dębowe nogi w toni,
Kołysze się,
Kiedy wiatr,
Lub kto stoi.
Obok łódka.
Szumią trzciny, tam
Kaczka mieszka z kaczątkami.
Do wyścigu stanęły
Łabędzie z perkozami.
Fala się wzmaga,
Kołuje rybitwa.
Okoń w sitowiu się schował
W oczekiwaniu na obiad.
Rozłożone wędki z żyłkami.
Uwiązane haczyki
Kuszą robakami.
Kaczka woła swoje dzieci.
Wygrały perkozy.
Upał, słońce ostro świeci.
Jakiś zamęt w sitowiu,
Okoń najedzony.
Przyjdzie chyba burza,
Kapie z nieba.
Do wsi pędzą drogą krowy.
Rżnie głośno krajzega,
Jestem sam- właśnie tam.
Rafał z Korycina 2005 r

A ty tam – jesteś sam.
Przy pomoście cumujesz łódkę
Którą wiatr porywa na jezioro.
Słuchasz szumu trzcin,
Gdy fala się wzmaga.
Kaczki, łabędzie, perkozy
I rybitwa kochana.
Tysiące kwiatów w skalniaku
Woń swą rozwiewa,
Gdy Ty na haczyk
Robaki nadziewasz.
A głowa Twoja myślą zaplątana!
Czy to burza, czy tylko
Mocniej wieje.
Na drodze pędzą krowy do wsi
I gdzieś rżnie krajzega.
A Ty jesteś sam – właśnie Tam!
Aleksandra, córka Rafała

.

Gdy w 1958 r., po rocznym pobycie za granicą wróciłem do Lasek, umieszczono mnie prowizorycznie w „Starym” Domu Rekolekcyjnym. Prowadzącą go wtedy była s. Stefana Hołyńska, osoba o gorącym sercu.  Dzięki niej miałem okazję poznać różnych nieprzeciętnych ludzi.
 Kiedyś zawiadomiła mnie, że w Warszawie odbywa się międzynarodowy zjazd historyków.  Jest ich pięciuset, a pięćdziesięciu francuskojęzycznych zapragnęło poznać Laski i dowiedzieć się czegoś więcej o kontaktach Zakładu z Francją. Prosiła, bym wygłosił do nich krótkie przemówienie po francusku na ten temat. Kosztowało mnie to trochę czasu, by przygotować się na to, lecz za to miałem rozmowę z nieprzeciętnym człowiekiem.
Po moim wykładzie uczestnicy byli zaproszeni na kolację w „Nowym” Domu Rekolekcyjnym. Poszedłem  tam i czekałem na gości. Nie było jeszcze nikogo. Wreszcie zjawił się jakiś starszy, wysoki pan z siwiejącą bródką, poprosił o możliwość bardzo osobistej rozmowy. Zaskoczyła mnie ta dziwna propozycja, lecz zgodziłem się i czekałem w milczeniu. Ów pan zaczął od tego, że nosi w sobie bardzo ciężki krzyż, którego nie ma siły udźwignąć. Szukał pomocy z góry w sanktuariach maryjnych  takich jak Lourdes, La Salette i jeszcze innych, ale bez skutku. Posłyszawszy o zjeździe historyków w Warszawie pomyślał, że byłaby okazja pojechać na Jasną Górę i tam swoją sprawę przedłożyć, lecz i ten wyjazd okazał się daremny. – „I niech pan sobie wyobrazi, że kiedy znalazłem się w Laskach, nagle mój krzyż został ze mnie zdjęty”. Mówił to z wielkim wzruszeniem. Tymczasem zaczęli wchodzić goście i musieliśmy przerwać tę rozmowę. Wiem, że gdy podzielił się tą wiadomością z siostrą Stefaną powiedział więcej o sobie. Był synem Rosjanina z dawnej rosyjskiej emigracji i Włoszki. Nigdy więcej go nie spotkałem. 

Po wielu latach mojej pracy w Laskach czasem zadaję sobie pytanie: czy ci, którzy Laski krytykują i wynajdują w nich wiele ujemnych stron, zdają sobie sprawę z tego, ile tajemnic kryją w sobie mury Domu Rekolekcyjnego i groby na tutejszym cmentarzu?
W jakiś czas po tym wydarzeniu s. Stefana poprosiła mnie znowu na rozmowę. Właśnie przybył do jej Domu na okres ciszy i skupienia jakiś bardzo nieprzeciętny pracownik naukowy.
Jest jeszcze młody, zna osiem języków, w tym wszystkie skandynawskie. Teraz jego specjalnością jest hinduistyka. Mimo sukcesów życie mu się poplątało. Stracił wiarę, lecz czuł wielki niedosyt duchowy, gdyż brakowało mu ideału dla którego warto się poświęcić.
Ponure myśli tak go gnębiły, że postanowił odebrać sobie życie. Wyskoczył przez okno z wysokiego piętra swej kamienicy, lecz odratowano go bez większych szkód na zdrowiu. Skoczył więc po raz drugi, lecz znowu wrócił szybko do zdrowia. Zdecydował się więc lepiej swoją śmierć przygotować i tym razem upadłszy na ziemię ciężko połamał sobie nogi. Ale odzyskał wiarę.
Silny organizm i „niezłomność” jego woli doprowadziły do tego, że mógł chodzić o kulach i pierwszą rzeczą, której dokonał była piesza pielgrzymka do Częstochowy z podziękowaniem za odzyskanie wiary.
To wszystko opowiedziała mi s. Stefana prosząc o przybycie na dłuższą z nim rozmowę. Oczywiście nie poruszyłem ani słowem tematu jego ostatnich przeżyć, bo mieliśmy dość innych interesujących spraw do omówienia z tym wielkim humanistą.
Kiedyś przyjechała do Lasek jego siostra, która robiła takie bardzo dobre wrażenie, a nie miała trudności z wiarą. Oboje w końcu zaprosili mnie na obiad u siebie.
Wtedy dowiedziałem się, że ich ojciec został zamordowany w Katyniu.
Siostra nowego znajomego opowiedziała mi, że ma pracę biurową, która jej nie odpowiada, gdyż miała o wiele większe, wyższe aspiracje. Ile razy jednak składała podanie o przyjęcie na uniwersytet pisała prawdę o śmierci swego ojca. Za każdym razem otrzymywała odmowę z tego powodu, lecz nieprawdy nie chciała podać.
Z czasem musiałem ograniczyć częstsze spotkania z przyjezdnymi osobami, mając coraz więcej obowiązków w Zakładzie. Tym się tłumaczy, że moje stosunki z tym miłym rodzeństwem się urwały.

                                MICHAŁ z Lasek

Z dziecięcych lat pozostała mi w pamięci  emocjonująca i tajemnicza  historia, którą opowiadał nam Ojciec. Dopiero po kilku dziesiątkach lat, po przeczytaniu Wspomnień mojej ciotki Marii z Kwileckich Żółtowskiej z Jarogniewic, udało mi się odtworzyć i zrozumieć główny jej wątek.
W odległym o 20 km od mego rodzinnego Czacza dworze, w Kopaszewie, w XIX w. mieszkali Koźmianowie, a później Chłapowscy. Ostatni właściciel Mieczysław,  był znanym gospodarzem i społecznikiem.  Został za to rozstrzelany na rynku w Kościanie razem z innymi zakładnikami. Był to akt przemyślany. 

Po zakończeniu kampanii wrześniowej, Niemcy chcieli wzbudzić terror na zagrabionych terenach i wyniszczyć inteligencję.
Historia, którą chcę opisać, jest trudna do osadzenia w czasie, wiem tylko tyle, że w końcu XIX wieku, w Kopaszewskim dworze dokonywano remontu posadzki w salonie. W czasie tej pracy natrafiono na zwłoki młodej osoby w balowej sukni, z obciętą głową. Wywołało to w okolicy sensację. Tajemnicę wyjawił umierający proboszcz w jednej z poznańskich parafii. Ośmielił się to zrobić dopiero na łożu śmierci, gdyż zagrożono mu zabójstwem, gdyby to ujawnił wcześniej.
Pewnej nocy obudziło go wejście do sypialni czterech zamaskowanych panów w wieczorowych strojach. Kazali się szybko mu ubierać, po czym zawiązali oczy i wyprowadzili na ulicę, gdzie czekała kareta zaprzężona w parę koni. Ksiądz został do niej wprowadzony z zawiązanymi oczyma, ciągle w otoczeniu nieznanych mu ludzi. Nie tracąc przytomności umysłu, starał się zapamiętać bieg wypadków. Przez dłuższy czas kareta jechała po gładkiej szosie, ale po kilkunastu kilometrach dało się wyczuć, że nawierzchnia jest ułożona z „kocich łbów”. W Wielkopolsce kładziono je we wsiach i miasteczkach celem zmuszania jadących do ograniczenia szybkości. Powtórzyło się to jeszcze po raz drugi.
Ksiądz później się domyślił, że były to przejazdy: pierwszym razem przez wieś Stęszew, a drugim przez miasteczko Czempin. Na koniec konie zatrzymały się przed gankiem niewielkiego dworu, a księdza z zawiązanymi oczyma wprowadzono do domu. Tam zdjęto mu przepaskę z oczu. Zobaczył rzęsiście oświetlony salon, a w nim kilku zamaskowanych mężczyzn oraz jedną młodą kobietę. Celem tego wszystkiego był sąd nad nią. Ustalono skład trybunału, który po naradzie wydał wyrok śmierci. Zasłonięto prowizorycznie jeden z rogów salonu, ustawiono fotel dla księdza, a młodej osobie dano możliwość spowiedzi.
Potem wniesiono na środek pokoju pieniek, młoda kobieta położyła na nim głowę, a jeden z obecnych uderzeniem topora ją uciął. Na tym kończy się relacja starego księdza.
Spróbujmy dzisiejszemu Czytelnikowi dać prawdopodobne wytłumaczenie tej historii. Mój Ojciec przypisywał to wszystko działaniu „karbonariuszy”. Określenie jest obecnie mało zrozumiałe. Pod tą nazwą przez długie lata kryła się tajemnicza, rewolucyjna działalność jakiegoś stowarzyszenia. Karbonariuszami nazywano obozujących w lasach pracowników wypalających węgiel drzewny. Wśród nich ukrywali się rewolucjoniści.
Południowa część Włoch była zawładnięta kolejno przez różne państwa, których rządy dbały o własny interes, a zaniedbywały potrzeby ubogiej ludności. Gdy podniosły się żądania o poprawę losu, a nawet zbrojne powstania przeciw obcym rządom, wkraczały armie i z wielką bezwzględnością tępiły wszelki opór. Trwało to jeszcze za czasów Napoleona i wtedy służący w jego armii Polacy poznali ten ruch. Trzystu z nich przeniosło go do Francji i później do Polski.
Członkowie konspiracji składali przysięgę na ścisłe przestrzeganie tajemnicy. Głównym hasłem była walka z absolutyzmem, zrównanie warstw społecznych, wprowadzenie rządów konstytucyjnych, antyklerykalizm itp.
Niektóre założenia były wspólne z masonerią. Najintensywniej karbonaryzm działał w latach 1830-1831. Potem doprowadził do „Wiosny Ludów” w Europie, a idee jego odżyły w Młodej Polsce.

                                    MICHAŁ z Lasek

Patrz: Encyklopedia PWN – „Karbonaryzm”