Członkowie Rodziny Żółtowskich na Politechnice Warszawskiej

Politechnika Warszawska powstała w 1915 r. i ukształtowała się w latach 1918-1925. Celem jej działań było: „uprawianie dziedzin wiedzy, krzewienie nauki i umiejętności, dawanie wykształcenia do działalności naukowej, zawodowej i obywatelskiej” (Statut PW z 1921 r.).

Od początku działali w niej członkowie rodziny Żółtowskich. W dostępnych mi materiałach znalazłem informacje o kilkudziesięciu osobach. W roku 1915 był jeden student, obecnie jest dwóch nauczycieli akademickich i sześciu studentów.

Zebrane informacje są niepełne, a może niektóre i mylne. Nie wszystkie źródła są kompletne, teść dokumentacji PW uległa zniszczeniu. Dla prac nad biografią rodziny pożyteczne byłoby ich sprawdzenie i uzupełnienie. Szczególnie dotyczy to dalszych losów po zakończeniu studiów. Osoby zainteresowane współpracą proszę o kontakt. Jako przyczynek do tych prac przedstawiam:

  • zestawienie zasadniczych wydarzeń w dziejach PW,
  • listę osób o nazwisku Żółtowski, obejmującą słuchaczy wszystkich rodzajów studiów w PW i w szkołach do niej przyłączonych: Państwowej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn im. H. Wawelberga i S. Rotwanda (dalej cyt. Szkoła Wawelberga i Rotwanda), także Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej: oraz pracowników PW (dane z Archiwum Szkoły, Kartoteki Archiwum Studenckiego i Kartoteki Działu Kadr),
  • informacje o źródłach, publikacjach, bibliografii i materiałach znajdujących się w PW.

Zasadnicze wydarzenia w dziejach Politechniki Warszawskiej

  • 1818-1915 – początki wyższego szkolnictwa technicznego w Warszawie:
    • 1826 – Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego;
    • 1898 – Instytut Politechniczny: Szkoła Wawelberga i Rotwanda.
  • 1915-1925 – utworzenie i kształtowanie PW:
    • 1915 – otwarcie PW pod nadzorem władz niemieckich (4 wydziały, 40 nauczycieli, 600 studentów aktywny udział społeczności akademickiej w pracy organizacji niepodległościowych;
    • 1918-1920 – masowy udział akademików w wojnie (80 poległych);
    • 1921-1925 – zasadnicze kształtowanie się uczelni.
  • 1925-1939 – rozwój PW: 5 wydziałów, 375 nauczycieli, około 4,7 tys. studentów, 453 absolwentów. Od roku 1915 około 6 tys. absolwentów, 130 doktoratów i habilitacji.
  • 1939-1945 – zamknięcie PW, tajne nauczanie pod osłoną średniej i wyższej szkoły technicznej: 1500 słuchaczy, 198 absolwentów, 34 doktoraty i habilitacje, różnorodne formy walki z okupantem; wielkie straty wśród pracowników i studentów; zniszczenie około 70% obiektów.
  • 1944-1945 – odtwarzanie PW w Lublinie i Łodzi: 4 wydziały, 80 nauczycieli, 785 studentów.
  • 1945-1965 – odbudowa i rozwój w Warszawie:
    • 1945 – 250 nauczycieli, 2 rys. studentów;
    • 1947 – ograniczanie samorządu, selekcja kandydatów wg pochodzenia;
    • 1948 – podział na studia inżynierskie i magisterskie;
    • 1951 – wąska specjalizacja (16 wydziałów). Włączenie Szkoły Wawelberga i Rotwanda; dalsze ograniczenie samorządności;
    • 1955 – studia dla pracujących i zaoczne;
    • 1956 – aktywny udział w wydarzeniach październikowych;
    • 1960 – wprowadzenie studiów podyplomowych;
    • 1965 – 50-lecie PW (12 wydziałów 1232 nauczycieli, 21 rys, studentów). W latach 1945-1964 około 23 rys. absolwentów, 720 doktoratów i habilitacji.
  • 1966-1976 – dalszy rozwój PW:
    • 1966 – włączenie Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej działającej od 1946 r. (około 6 tys. słuchaczy)
    • 1967 – otwarcie Filii PW w Płocku: 4 wydziały;
    • 1968 – aktywny udział w wydarzeniach marcowych
    • 1970 – reorganizacja PW: likwidacja katedr, tworzenie zakładów;
    • 1971 – reorientacja i zmiany po wydarzeniach grudniowych;
    • 1976 – obchody i50-lecia szkolnictwa wyższego w Warszawie. Uznanie dla Politechniki Warszawskiej za wkład w rozwój polskiej nauki i pedagogiki (51 instytutów, 3 rys. nauczycieli, 28 rys. studentów). W latach 1965-1976: 33 rys. absolwentów, 2,1 rys. doktoratów i habilitacji.
  • 1976-1990 – przemiany: aktywny udział w przemianach społeczno-politycznychw Polsce:
    • 1980 – 2,5 tys. nauczycieli, 18 tys. studentów, 2,6 tys. absolwentów;
    • 1990 – 3 tys. nauczycieli, 12 tys. studentów, 1,2 tys. absolwentów.

Ciąg dalszy w następnym numerze.

Andrzej Mieczysław

One thought on “Członkowie Rodziny Żółtowskich na Politechnice Warszawskiej

  1. Żółtowski* says:

    Robert Michał Żółtowski.Moja babcia .Teresa Żółtowska była kierownikiem działu socjalnego na politechnice,mój ojciec Grzegorz Żółtowski był pracownikiem politechniki oraz moja mama Grażyna Żółtowska jest pracownikiem politechniki warszawskiej.Robert z warszawy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *