Kategoria: Kwartalniki

Moje ostatnie spotkanie z Władkiem.

20 października ubiegłego roku, kiedy odwiedziłam Władka, minęły dwa tygodnie po operacji, na którą
czekał dość długo. Dzień wcześniej, dostałam jak każdego dnia, powitalną kawę na messengerze i wtedy nie
podziękowałam, a napisałam: „Dobra, dobra Władek, ale ja już nie chcę wirtualnych kaw, tylko poproszę dobrą
kawę w ładnej filiżance”. Władek wiedział, że lubię dobrą kawę w ładnej filiżance, była to też okazja do
opowiadania o ich pochodzeniu). Odpisał, że zaprasza od 10.00 do 24.00. Pojechałam w odwiedziny następnego
dnia po Jego operacji nóg. Zaskoczenie moje było ogromne, gdy zobaczyłam jak dobrze chodzi bez kuli.
Powiedziałam: „Władek, Ty teraz zasuwasz, a nie chodzisz”. Stanął i pochwalił się, że teraz nic go nie boli, że
czuje się jak Młody Bóg. Potem w rozmowie z Jurkiem, który był kilka dni wcześniej u Władka, dowiedziałam się o
Jego planach wyjazdu z Maćkiem do Jeleniej Góry, a następnie do Kielc.

Ogromny szok. 26 października telefon od Rafała: „Kalina, Władek nie żyje!”. Spytałam: „Nasz Władek?”. Nie
mogliśmy z Jurkiem pogodzić się z tak szokującą informacją.

Teraz każdego dnia rozmawiamy i wspominamy o naszych spotkaniach. Władek był częstym gościem u
nas. Wyciągaliśmy go z domu, żeby pospacerować, porozmawiać, czy po prostu pobyć razem. Oboje wiemy co
znaczy samotność. Obaj Panowie to wojskowi. Z ciekawością wysłuchiwałam ich wspomnień, czasem nie
dopuszczana do głosu. Ponadto chętnie robiliśmy wspólne wycieczki. Najczęściej do Ciechocinka. Nawet latem,
gdy obaj chodzili z kulami, (Jurek- mój Mąż, miał złamana nogę, Władek poruszał się już o kuli) potrafiliśmy
pojechać do Ciechocinka na kawę i lody.

Okazało się, że ta moja wizyta była wizytą pożegnalną. Władek pozostanie w mojej i Jurka pamięci na
zawsze. To był prawdziwy PRZYJACIEL, mógł zawsze na nas liczyć, a my na Niego.

Przytoczę kilka ciepłych słów o Władku, jakie przeczytałam z maila nadesłanego na adres naszego
Związku przez pana Ryszarda, kolegi z lat szkolnych Władka.

Z Władkiem byliśmy uczniami w Liceum Mikołaja Kopernika w latach 1963-1967 klasa 11b ( Wychowawczyni Pani
Prof. Lajborek) i tylko o tym okresie mogę w kilku słowach potwierdzić to, co powiedziałem Pani telefonicznie. W
okresie 53. lat od matury miałem z Nim jedynie kontakt na spotkaniu klasowym (28 lat temu), które odbyło się w
moim domu, podczas którego dowiedzieliśmy się, że mieszka w Kielcach, że jest wojskowym, że obronił doktorat i
tylko tyle.
Dzięki Pani i stronie www.zoltowscy.pl poznałem Jego zainteresowania i okoliczności dwunastoletniego pobytu w
Toruniu. Grób Rodziny Żółtowskich jest mi znany od lat, gdyż znajduje się o kilkadziesiąt metrów od grobu moich
Rodziców i stąd zobaczyłem, że Włodek (tak żeśmy się do Niego w klasie zwracali) nie żyje. ….. Władek był bardzo
koleżeński, życzliwy, spontaniczny, nie konfliktowy, wysoce uzdolniony matematycznie, zamiłowany i
zafascynowany sportem, szczególnie koszykówką, taki młody, radosny, otwarty, naturalny, nie zmanierowany
chłopak z dobrej Rodziny. ….”
Czy mogę coś więcej dodać jeszcze od siebie, tak, był dobrym tancerzem i lubił „wpuszczać mnie w maliny”, a
w nalewkach prześcigaliśmy się.

Władku, brakuje nam spotkań z Tobą.

KALINA NOWACKA z domu Żółtowska z Torunia

Jak wiemy, po roku 1945 wielkopolski Związek Rodu Żółtowskich nie mógł istnieć ze względów
politycznych jak i ustrojowych. W 1992 roku, garstka ludzi o nazwisku Żółtowscy postanowiła spotkać się i
rozważyć utworzenie nowego Związku Rodu Żółtowskich. Rozpoczęto przygotowania i dyskutowano o formie
Związku.

Jak ogromną pracę musieli wykonać Ci uparci i wytrwali pasjonaci, aby wyszukać i zaprosić nowo poznanych
„Kuzynów” z całej Polski.

Miejscem pierwszego spotkania zaproszonych Żółtowskich były Skierniewice i dom Natalii i Zbigniewa.
Pojawiło się mnóstwo osób, a obszerny salon w ich domu z trudem pomieścił zgromadzone osoby. Wcześnie
odprawiona została Msza św. za Rodzinę w małym kościółku w Skierniewicach.

Tą garstką inicjatorów – twórców Związku byli: Zbigniew i Natalia, Wacław i Ela z synem Michałem, Andrzej
Ludwik, Bożena Wanda, Michał z Lasek i inni, których z braku pamięci pominąłem.

Związek został zarejestrowany zgodnie z prawem. Członkami ówczesnego Związku mogli być jedynie
mężczyźni. Pełnoprawnymi członkiniami naszego nowopowołanego Związku mogą być także kobiety, noszące
nazwisko Żółtowska – rodowe lub po mężu. Tak – udało się!, zwłaszcza Zbigniewowi, który był głównym
inicjatorem, koordynatorem i założycielem tej organizacji. Wśród nas siedzących obecnie na sali są założyciele
tego związku, inni odeszli z przyczyn ludzkich i od nich niezależnych.

Do tego wystąpienia zostałem zaproszony przez Prezesa Mariusza. Pragnę powiedzieć, że nie ja przyczyniłem
się do naszego trzydziestolecia i istnienia tej organizacji. To Wy wszyscy tu siedzący i Ci nieobecni członkowie
tworzyli historię naszego Związku. On nie powstał tak sobie, on istnieje z chęci i dobroci nas wszystkich. To, że
przetrwał XXX lat, to Wasza zasługa, Wasz sukces. I chwała należy się Wam.

Wielu naszych bliskich spoczywa na cmentarzach całej Polski i na obczyźnie.. Niemożliwym jest ich
wszystkich wymieniać , ale w naszych sercach są dalej z nami. Przekazy filmowe, zdjęcia rodzinne, publikacje, a
zwłaszcza nasz Kwartalnik, są dokumentami dzięki którym pozostanie pamięć o Nas wszystkich. Kwartalnik
tworzymy właśnie My, pisząc o naszych przodkach i o nas w czasach współczesnych. Publikacje książkowe,
reportaże, wspomnienia, osiągnięcia rodzinne i zawodowe. To radio, telewizja, prasa lokalna i krajowa, to
prelekcje, wystąpienia lokalnych sympatyków pasjonatów i historyków sprawiały, by to wszystko było
prawdziwe, obiektywne i spełniało nasze oczekiwania. Mówię tu, nie tylko o Kwartalnikach, ale także o
bibliotekach, wydziałach historycznych uniwersytetów i prywatnych osobach, które piszą do nas o
poszukiwaniach rodzinnych powiązań i gałęzi. Do zabrania głosu na naszym spotkaniu, zaproszonych zostało
jeszcze kilka osób. Bogusia z Płocka, opowiadała o naszych wycieczkach, które sprawiały nam wiele radości, a
było ich wiele.

Bożenę Wandę o początkach naszej organizacji i o zaszczytnym obowiązku, którego była wykonawcą, czyli
prowadzenia działalności w Związku oraz utworzenia Kwartalnika, który funkcjonuje do dzisiaj.

Elżbietę z Kutna o codziennej pracy sekretarza, którą przejęła od Kaliny. Praca sekretarza jest trudna, bo
wymaga szczególnej uwagi we wszelkich sprawach, które do nas wpływają. Jarka, o jego pracy na rzecz druku i
wysyłki Kwartalników. Bożenę o przedstawienie aktualnej pozycji Kwartalnika, jej pracy dla dobra i ciągłości
istnienia naszego pisma.

W tym uroczystym dniu obchodów trzydziestolecia, wszystkim Wam składam serdeczne
podziękowanie za przynależność i uczestnictwo, za wkład i pracę dla dobra nas wszystkich, za udane
spotkania, za poszerzanie więzi rodzinnych, za miłą i serdeczną atmosferę.

Podziękowanie kieruję także do sympatyków, przyjaciół i darczyńców Naszego Związku.

„Trudne lata. Żółtowscy z Godurowa 1939 – 1956”. Izabela Broszkowska. Wydawnictwo „Więź”

Autorka opisuje dalsze losy swojej rodziny, które wcześniej przedstawiła w genealogicznej publikacji Żółtowscy z Godurowa”. W książce „Trudne lata 1939 – 1956” skupiła się na wydarzeniach opisujących stan lęku przed wybuchem wojny, tragiczne losy okupacji, poszukiwanie swojego miejsca na ziemi po 1945 roku rodziny ojca Benedykta Żółtowskiego i matki Róży z Fudakowskich Żółtowskiej. Autorka we wstępie książki pisze:

„Pierwszy września 1939 roku dla rodziny Żółtowskich z Godurowa był dniem, w którym zamknęła się pewna, bardzo ważna część historii. Opuściliśmy rodzinne gniazdo w obawie przed frontem oraz Niemcami i nigdy już do niego nie wróciliśmy. Rodzina jednak nie przestała istnieć.”

Warto prześledzić niezwykłą odwagę, determinację, chęć przeżycia i zmagania z powojenną komunistyczną codziennością losów Benedykta Żółtowskiego i jego najbliższych. Sama autorka jako najstarsza z dzieci była nie tylko świadkiem lecz sama uczestniczyła w wielu opisanych w książce wydarzeniach. Ciekawa konstrukcja książki, w której umieszczone są listy pisane piękną polszczyzną przez poszczególnych członków rodziny. Zapewne podobne przeżycia były udziałem wielu polskich ziemian. Warto po tę książkę sięgnąć, tym bardziej, że wielu z nas odnajdzie w niej podobne losy i doświadczenia. Jestem pod ogromnym wrażeniem postaci Benedykta i Róży Żółtowskich. Gorąco tę książkę polecam.

„Polki, które zmieniły wizerunek kobiety”. Joanna Puchalska. Wydawnictwo „Muza”.

Autorka w książce przybliżyła portrety dziesięciu wyjątkowych, pełnych temparamentu Polek, kierujących się w życiowych wyborach miłością do rodziny i ojczyzny. Mądre, silne i kobiece. Bohaterki tej książki były na swój sposób niezwykłe, wychodziły poza konwenanse i stereotypowe role społeczne przypisywane kobiecie.

• 

• 

Każda z tych nieprzeciętnych pań miała w sobie ogromną siłę życiową, która pozwalała dokonywać rzeczy wielkich. Wśród tyc dziesięciu kobiet epoki XVIII, XIX i XX wieku między innymi, to: Elżbieta z Lubomirskich Sieniawska, Irena Iłłakowiczówna, Antonina Walicka, Wanda Boniszewska. Zaszczytne miejsce zajęła Janina z Puttkamerów Żółtowska, prawnuczka Maryli Wereszczakówny, żony Adama Żółtowskiego, posła, profesora filozofii. Niezwykła kronikarka ziemiańskiego życia na Litwie i w Wielkopolsce. Autorka książki „Inne czasy, inni ludzie”.

„Ludzie dobrzy jak chleb”. Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Wydawnictwo „Małe Wydawnictwo”.

W książce tej autor wspomina o 75 już nieżyjących osobach, które znał osobiście, były zaangażowane w powstanie Fundacji im Brata Alberta oraz pomoc w budowie Schroniska w Radwanowicach na przestrzeni kilkunastu już lat niosących pomoc osobom niepełnosprawnym intelektualnie. Jedną z postaci, którą wspomina jest michał Żółtowski (1915-2009), Ułan Wielkopolski. Autor opisuje piękną drogę życiową Michała. Jego wojenne i powojenne losy. Ks. Isakowicz-Zaleski poznał Michała w Laskach, opisując go jako człowieka bardzo skromnego i życzliwego, nieprzywiązującego żadnej wagi do rzeczy materialnych.

• 

• 

Wielki patriota i niezwykle wrażliwy na drugiego człowieka. Po prostu piękna postać. Warto przypomnieć, iż Michał z Lasek z uzyskanej częściowo finansowej rekompensaty z majątku ziemskiego Drzewce koło Leszna, który przypadł mu w spadku po rodzicach, przekazał w całości na rozbudowę Schroniska dla Niepełnosprawnych w podkrakowskich Radwanowicach.

„Przedwojenni. Zawsze był jakiś dwór. Historie ziemian”. Anna Mieszczanek. Wydawnictwo „Muza”.

Książka Anna Mieszczanek, to opowiedziana na nowo historia o polskim ziemiaństwie oraz dramatycznym wpływie powojennych zmian na losy ludzi i dworów. Autorka wskazuje, iż w codziennych historiach ziemiańskich rodzin z początku XX wieku: Walewskich, Kańskich, Żółtowskich, Przyborów – przegląda się historia Polski i Europy. Warto sięgnąć po tę publikację dzięki której możemy głębiej poznać historię losów dworów ziemian, rodziców Puttkamerów i dziadków Kieniewiczów Janiny Żółtowskiej na wschodzie oraz opisy i losy właścicieli dworów i pałaców rodziny Adama Żółtowskiego w Wielkopolsce. Fascynująca opowieść miłości małżonków Janiny i Adama Żółtowskich na tle dziejów historii Polski.

Elżbieta z Kutna

Kiedy spadnie
Pierwszy deszcz wiosenny
Wyzbędę się trosk i zmartwień
Słońce rozbłyśnie
A w sercu zakwitną konwalie
Kiedy spadnie
Pierwszy deszcz wiosenny
Niebo rozjaśni się dla mnie
Spostrzegę miłość
Zanurzę się w niej jak w wannie
Odetchnę z ulgą
Z pierwszym powiewem wiatru
Włosy odgarnę jak liście
I wejdę z uśmiechem
W to nowe życie
Gdzie jasno jest i przejrzyście

ALEKSANDRA KOSIŃSKA